Hier aandacht voor de bijzinnen in de Noorse taal
Bijzinnen
Bijzinnen zijn belangrijk in iedere taal. Door het gebruik van bijzinnen kun je een tekst gevarieerder maken (en dus interessanter om te lezen) en het geeft de mogelijkheid om meer nuances in een tekst aan te brengen. In het Nederlands gebruik je dagelijks vele bijzinnen.
Bijzinnen in het Noors
In het Noors heten bijzinnen leddsetninger. Het overgrote deel van de bijzinnen wordt op precies dezelfde manier als het Nederlands gebruikt en dat betekent dus dat je als Nederlander dit vrijwel automatisch goed doet. De paar uitzonderingen die er zijn vormen echter wel een uitdaging.
Een paar voorbeelden:
- Du spurte meg om jeg kunne kjøpe en bil
- Han spør hvordan været er.
- De fortalte oss at Ola er død
Een Noorse bijzin heeft de volgende structuur:
Bijwoord |
Werkwoord |
Persoonlijk voornaamwoord | Rest |
Da | gikk | vi |
hjem |
Da de kom | gikk | de | til det høyeste fjellet i området |
Voor een bijzin komt dan vaak de hoofdzin, maar de hoofdzin kan ook achter een bijzin aankomen.
Echt ingewikkeld wordt het pas als zowel de hoofdzin als de bijzin langer wordt, of als een van deze zinnen ergens naar verwijst. Een kort voorbeeld (bron wikipedia), de onderstreepte delen zijn bijzinnen:
Læren om edderkoppen kalles araknologi, selv om den ofte blir gruppert i det mer generelle området entomologi. Ingen av de norske arter er farlige på den måten at de er noen trussel mot mennesket, selv om bittet fra noen få arter kan gjøre merkbart vond. Hos edderkopper er kroppen tydelig todelt, med en midje. Den har åtte gangbein, samt to par følebein eller munfføtter, og en par gripetenger, hver med en giftklo.
Spinnenleer wordt ook wel aragnologi genoemd, hoewel hij ook wel gegroepeerd wordt in het meer algemene gebied: entomolog. Geen enkele Noorse spinnensoort is gevaarlijk, in ieder geval niet zodat ze een gevaar voor mensen vormen, zelfs al doet de beet van sommige soorten wel merkbaar pijn. Bij spinnen is het lichaam duidelijk in tweeën gedeeld, met een midlijn. De spin heeft 8 benen, twee paar voelsprieten of mondvoeten en een paar grijptanden, elke met een gifspies.
Zoals je merkt is deze tekst lastiger te lezen. Sommige zinnen bevatten zelfs twee bijzinnen (de eerste onderstreept, de tweede onderstreept en cursief).
Nog een voorbeeld:
I desember 2009 var det beskrevet (registrert) 41235 ulike arter av edderkopper i verden, fordelt i 109 familier, med tilsammen 3777 slekter. Det totale antallet arter er anslått til å være det doble, kanskje enda mer. Artsantallet for edderkopper har økt jevnt over tid. Lite utforskede steder, som regnskog, kan komme med mengde ukjente arter. I underkant av 600 arter er registrert naturlig forekommende i Norge.
In december 2009 waren er 41235 verschillende soorten spinnen in de wereld beschreven (geregistreerd), verdeeld over 109 familes med 3777 geslachten. Aangenomen wordt dat het totale aantal minsten dubbel zoveel is. Het aantal spinnen neemt al jaren langzaam toe. Plaatsen die niet goed onderzocht zijn, zoals het regenwoud, kunnen zorgen voor vele onbekende soorten. Iets minder dan 600 soorten zijn geregistreerd als natuurlijk voorkomend in Noorwegen.
Zoals je ziet kunnen de Noorse bijzinnen op vele manieren gebruikt worden. De beste manier om dit te leren is veel te lezen en te luisteren in het Noors. Dan krigj je vanzelf gevoel voor de juiste woordvolgorde (die vrijwel hetzelfde is als de Nederlandse volgorde) en de juiste woorden.
Meer lezen?
- Noorse grammatica 1: zelfstandige naamwoorden
- Noorse grammatica 2: de getallen
- Noorse grammatica 3: bezittelijke voornaamwoorden
- Noorse grammatica 4: samengevoegde zelfstandige naamwoorden
- Noorse grammatica 5: persoonlijke voornaamwoorden
- Noorse grammatica 6: werderkerende voornaamwoorden
- Noorse grammatica 7: aanwijzende voornaamwoorden
- Noorse grammatica 8: onbepaalde voornaamwoorden
- Noorse grammatica 9: bijvoegelijke naamwoorden
- Noorse grammatica 10: trappen van vergelijking
- Noorse grammatica 11: zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden
- Noorse grammatica 12: tegenwoordige tijd
- Noorse grammatica 13: onvoltooid verleden tijd
- Noorse grammatica 14: voltooid deelwoord
- Noorse grammatica 15: voltooid verleden tijd
- Noorse grammatica 16: hulpwerkwoorden
- Noorse grammatica 17: bijzondere werkwoordconstructies
- Noorse grammatica 18: passieve werkwoorden
- Noorse grammatica 19: gebiedende wijs en partisipp
- Noorse grammatica 20: vragende voornaamwoorden
- Noorse grammatica 21: bijwoorden
- Noorse grammatica 22: bijwoorden over grootte, inhoud enz
- Noorse grammatica 23: voorzetsels 1
- Noorse grammatica 24: voorzetsels 2
- Noorse grammatica 25: voorzetsels 3
- Noorse grammatica 26: ja, nei, jo
- Noorse grammatica 27: verbindingswoorden
- Noorse grammatica 28: bijzinnen 1
- Noorse grammatica 29: bijzinnen 2: ontkennende bijzinnen
- Noorse grammatica 30: spreekwoorden en uitdrukkingen
Bronvermelding
- Norsk grammatikk for fremmedspråklige
- Nøkkel til Norge
- Stein på stein
- Her på Berget
- ordbok (woordenboek) Nederlands-Norsk, Norsk-Nederlands
- folkeuniversitetet
- norsk språkrad
- www.wikipedia.no artikel over edderoppen